The real cost of Обучающие продукты (курсы / обучение работе с ИИ): hidden expenses revealed

Mój kolega Michał zapisał się w zeszłym miesiącu na kurs AI za 2500 złotych. Brzmi rozsądnie, prawda? Trzy miesiące później obliczył, że faktycznie wydał 8700 złotych. Nie, nie został oszukany – po prostu nikt mu nie powiedział o wszystkich pozostałych kosztach.

Branża szkoleń z AI przeżywa boom. Według raportu z 2023 roku, polski rynek edukacji technologicznej urósł o 340% w ciągu ostatnich dwóch lat. Każdy chce się nauczyć ChatGPT, Midjourney czy automatyzacji procesów. Problem? Cena na stronie to często zaledwie wierzchołek góry lodowej.

Subskrypcje: cichy zabójca budżetu

Zacznijmy od oczywistości, która nie jest taka oczywista. Większość programów nauczania pracy z AI wymaga dostępu do samych narzędzi. ChatGPT Plus to 20 dolarów miesięcznie. Midjourney? Od 10 do 60 dolarów, w zależności od planu. Claude Pro – kolejne 20 dolarów.

Robisz kurs trwający trzy miesiące? Już masz dodatkowe 150-270 dolarów (600-1100 złotych) tylko na podstawowe narzędzia. A często potrzebujesz więcej.

Prawdziwy koszmar zaczyna się, gdy zdajesz sobie sprawę, że po kursie nie możesz po prostu odwołać subskrypcji. Jeśli chcesz wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce – płacisz dalej. Miesiąc za miesiącem. Rok to już 2400 złotych samych abonamentów.

Sprzęt, który nagle przestaje wystarczać

Laptop z 2019 roku? Zapomnij o płynnej pracy z lokalnymi modelami AI. Moja znajoma graficzka musiała dokupić 32 GB RAM (koszt: 800 złotych) i nowy dysk SSD (kolejne 500 złotych), żeby w ogóle móc pracować z niektórymi narzędziami pokazywanymi na szkoleniu.

Nie każdy kurs wymaga topowego sprzętu. Ale jeśli uczysz się generowania obrazów, edycji wideo z AI czy trenowania własnych modeli – twój pięcioletni komputer może nie wytrzymać próby. Nikt ci o tym nie powie na stronie sprzedażowej.

Co z czasem? Czas to też pieniądz

Standardowy program to 20-40 godzin materiału. Brzmi niewinnie. Ale to tylko czas oglądania lekcji. Praktyka, eksperymenty, poprawianie zadań – pomnóż to razy trzy. Realnie potrzebujesz 60-120 godzin.

Pracujesz na etacie? To ponad dwa miesiące wieczorów i weekendów. Freelancer? Musisz odrzucić zlecenia warte kilka tysięcy złotych. Przedsiębiorca? Czas niepoświęcony na rozwój firmy ma swoją cenę.

Ukryte dopłaty i "opcjonalne" dodatki

Certyfikat? Dopłata 300-800 złotych. Dostęp do zamkniętej społeczności po kursie? Kolejne 50 złotych miesięcznie. Indywidualne konsultacje, które okazują się niezbędne do zrozumienia tematu? 200-400 złotych za godzinę.

Widziałem kursy, gdzie podstawowa wersja za 1500 złotych była praktycznie bezużyteczna bez "pakietu rozszerzonego" za dodatkowe 2000 złotych. Technicznie nie jest to oszustwo – wszystko jest napisane drobnym drukiem. Praktycznie? Czujesz się jak na stacji benzynowej, gdzie płacisz za powietrze do opon.

Koszt aktualizacji wiedzy

Tutaj robi się naprawdę ciekawie. AI zmienia się co miesiąc. GPT-4 z stycznia 2023 to zupełnie inne narzędzie niż wersja z grudnia tego samego roku. Kurs nagrany pół roku temu może być już częściowo przestarzały.

Niektóre platformy oferują dożywotnie aktualizacje. Większość – nie. Efekt? Co roku lub dwa musisz brać kolejne szkolenie, żeby nadążyć. To nie jest jednorazowy wydatek. To subskrypcja edukacyjna, o której nikt głośno nie mówi.

Prawdziwa matematyka

Rozłóżmy to na konkretnym przykładzie. Kurs za 2500 złotych:

• Subskrypcje narzędzi przez 3 miesiące: 900 złotych
• Upgrade RAM i dysku: 1300 złotych (jednorazowo)
• Certyfikat: 500 złotych
• Pakiet rozszerzony (praktycznie niezbędny): 1500 złotych
• Utracony dochód (80h × 50 zł/h dla freelancera): 4000 złotych

Suma: 10 700 złotych

A to tylko pierwszy rok. Dodaj kontynuację subskrypcji (2400 zł/rok) i aktualizację wiedzy (1500-3000 zł co 12-18 miesięcy).

Czy to znaczy, że nie warto?

Wcale nie. AI naprawdę zmienia zasady gry w dziesiątkach branż. Ludzie, którzy opanowali te narzędzia, zwiększają produktywność o 30-200%. Freelancerzy podnoszą stawki. Pracownicy dostają awanse.

Ale musisz wejść w to z otwartymi oczami. Zaplanuj realny budżet – przynajmniej 1,5-2x więcej niż cena kursu. Sprawdź, czy twój sprzęt wystarczy. Policz, ile czasu faktycznie możesz poświęcić. I zapytaj wprost organizatora o wszystkie dodatkowe koszty.

Michał, o którym pisałem na początku? Dziś zarabia o 40% więcej niż przed kursem. Ale gdyby wiedział o wszystkich kosztach wcześniej, wybrałby inny program – tańszy w utrzymaniu, lepiej dopasowany do jego sprzętu. Czasem nie chodzi o to, czy warto inwestować. Chodzi o to, żeby wiedzieć, w co się pakujesz.